محمد مهريار
458
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
زهران Zahr n زهران نام ديهى است پردرخت و آباد در غرب اصفهان كه سابقا آن را جزء روستاى ماربين به حساب مىآوردند و از بس به اصفهان نزديك است در بزرگ شدن اصفهان و بزرگ شدن خود آن قريه هردو به هم رسيده و به هم پيوستهاند و چندين ديه نزديك آن از قبيل گورتان ، آشنستان و پاران ( پارون به تلفظ محلى ) هماينك در غرب اصفهان به شهر پيوستهاند و يك قريهء مجزا بهشمار نمىآيند . شايد به همين دليل هم در فرهنگ جغرافيايى اصفهان نام آن نيامده است و آمارگران مركز آمار ايران هم آن را ديهى مستقل در دهستان ماربين به حساب نياوردهاند ، دليل ديگر ندارد ولى سابقا بهشمار مىآمده است . در فرهنگ جغرافيايى اصفهان از آن ياد شده و براى آن جمعيتى برابر 1109 نفر قايل « 1 » شدهاند در فرهنگ آباديها و مكانهاى مذهبى كشور نيز از آن ياد كردهاند . « 2 » بههرحال چون ديگر به عنوان ديه از آن يادى نيست و همهء آنچه دربارهء ماربين و شهرگرايى و شهر شدن ديههاى آن گفتيم در اينجا نيز صدق مىكند ، بايد توجه خود را به نام آن معطوف كنيم . واژهشناسى : زهران مركب از سه جزء است « زه + ر + ان » . جزء اول همان واژه « زه » است به معنى آب تراويده از زمين و قنات و كى و غيره و جزء دوم حرف « ر » است و براى وقايه به كار مىرود و جزء سوم « ان » پسوند نسبت و كثرت است و معنى سه جزء روى هم مىشود منسوب به آب زه ، البته تلفظ اصلى آن « زهان » بوده است كه چون بر زبانها ثقيل مىافتاده آن را زهران تلفظ كردهاند . تلفظ آن با اول مفتوح شبيه به زواره است . زيار Ziy r دارندهء اين نام ديهى است بزرگ ، آباد ، وسيع و پرجمعيت كه آن را در عداد ديههاى دهستان براآن جنوبى بهشمار آوردهاند . « 3 » در سال 1345 جمعيت اين ديه 804 نفر بوده است كه در حال حاضر به ناچار بيشتر است . « 4 » چون ناحيهء براآن در سنوات اخير به علت
--> ( 1 ) - به نقل از لغتنامه ذيل اين واژه . ( 2 ) - ن . ك . به : عنوان زواره در همين فرهنگ . ( 3 ) - نشريهء 289 م . آ . ا . ص 21 . ( 4 ) - در سال 1375 جمعيت زيار به 3364 نفر افزايش يافته است .